{"id":422,"date":"2024-03-12T13:26:13","date_gmt":"2024-03-12T13:26:13","guid":{"rendered":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/projekt-fotograficzny-mutuality-part-5-smog\/"},"modified":"2024-03-12T13:26:41","modified_gmt":"2024-03-12T13:26:41","slug":"projekt-fotograficzny-mutuality-part-5-smog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/projekt-fotograficzny-mutuality-part-5-smog\/","title":{"rendered":"Projekt fotograficzny – Mutuality part 5 Smog"},"content":{"rendered":"\n

Wzajemno\u015bci \/ Krajobraz miejski jako interwencja wobec ska\u017cenia \u015brodowiska<\/strong><\/h2><\/div>\n\n\n\n

Pozew grupowy w sprawie smogu w Polsce<\/h4>\n\n\n\n

W ci\u0105gu kilku ostatnich tygodni w \u015bwiecie dzia\u0142aczy anty-smogowych zawrza\u0142o. Z jednej strony sukces: Gra\u017cyna Wolszczak, aktorka, jako pierwsza w historii wygra\u0142a z pa\u0144stwem proces o smog. Wed\u0142ug s\u0105du swobody i prawa pani Gra\u017cyny Wolszczak by\u0142y ograniczane z powodu z\u0142ego stanu powietrza. Jej dobra osobiste zosta\u0142y naruszone, a za powsta\u0142y stan rzeczy odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosi skarb pa\u0144stwa. \u00a0 S\u0105d uzasadni\u0142 wyrok:\u00a0\u00a0\u201cNaruszono dobra osobiste pow\u00f3dki, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o krzywdzie\u201d. Niestety Gra\u017cyna Wolszczak wycofa\u0142a pozew przeciwko w\u0142adzom Warszawy<\/a>, ale szcz\u0119\u015bliwie nie wycofa\u0142a pozwu przeciwko Skarbowi Pa\u0144stwa. Przyzna\u0142a te\u017c, \u017ce sama je\u017adzi volvo z silnikiem diesela, kt\u00f3ry jak wiadomo jest na celowniku dzia\u0142aczy anty-smogowych. Sami ostatnio wiedzeni poczuciem przyzwoito\u015bci wystawili\u015bmy na sprzeda\u017c naszego diesla. B\u0119dzie nam go brakowa\u0107 ale.. cie\u017cko pisa\u0107 o smogu i by\u0107 w tym samym czasie szkodnikiem. \u00a0 Pierwsza wygrana sprawa s\u0105dowa otworzy\u0142a furtk\u0119 do kolejnych dzia\u0142a\u0144, ruszy\u0142a Warszawa i Pozna\u0144<\/a>, powsta\u0142a akcja Pozywam Smog<\/a> Mo\u017ce w ko\u0144cu pod naszym naciskiem w\u0142adze zaczn\u0105 dzia\u0142a\u0107 a nie tylko obiecywa\u0107 i w ko\u0144cu co\u015b si\u0119 zmieni. Kto z Was do\u0142\u0105czy do pozwu? \u00a0 Poni\u017cej ci\u0105g dalszy mojej pracy dyplomowej na temat smogu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Smog a prawo do miasta<\/h2><\/div>\n\n\n\n

Jak wspomnia\u0142 podczas rozmowy dr Henryk Mazurek \u2013 ludzie  przenosz\u0105c si\u0119 uciekaj\u0105 od smogu z centrum miast na obrze\u017ca, ale nie bior\u0105 jednej rzeczy pod uwag\u0119. Zim\u0105 mo\u017cna zaobserwowa\u0107 na mapie czujnik\u00f3w monitoringu obywatelskiego AIRLY efekty migracji mieszka\u0144c\u00f3w zaniepokojonych o powietrze, kt\u00f3rym oddychaj\u0105. Pokazuj\u0105 one czyste powietrze w centrum Krakowa i okr\u0105g smogu dooko\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Smog w\u0119druje z jego producentem, w tym przypadku z mieszka\u0144cami na obrze\u017ca, czego przyk\u0142adem jest Krak\u00f3w. Na my\u015bl od razu przychodzi jedno \u2013 jak bardzo wp\u0142ywaj\u0105 na nasze do\u015bwiadczanie miasta i decyzje, jakie podejmuj\u0105 mieszka\u0144cy miasta. Podczas rozmowy dyrektor Ogrodu Botanicznego Pawe\u0142 Kojs bardzo cz\u0119sto nawi\u0105zywa\u0142 do tego, jak miasto powinno by\u0107 \u201eurz\u0105dzone\u201d. Jak wa\u017cny jest balans pomi\u0119dzy obszarami typowo miejskimi, a natur\u0105 i kto tak naprawd\u0119 o tym decyduje. Oczywi\u015bcie z perspektywy mieszka\u0144ca warto zada\u0107 sobie pytanie postawione dawno temu przez Henri\u2019ego Lefebvre \u2013 czyje jest miasto?<\/a>  Urz\u0119dnik\u00f3w miejskich, kt\u00f3rzy w swoich decyzjach niekoniecznie bior\u0105 pod uwag\u0119 d\u0142ugofalowe dobro miasta, stawiaj\u0105c ponad wszystko chwilowe rozwi\u0105zania dobrze wygl\u0105daj\u0105ce w raportach? Urbanist\u00f3w, kt\u00f3rzy rewitalizuj\u0105c dzielnice, cz\u0119sto nie usuwaj\u0105 przyczyn problem\u00f3w, a tylko maskuj\u0105 objawy? Polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy kolejnymi ustawami planuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie najbli\u017csze lata aktualnej lub zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 kadencji, najcz\u0119\u015bciej dbaj\u0105c o interesy swoje, a cz\u0119sto lobbyst\u00f3w. B\u0119d\u0105c przy tym ograniczeni kwestiami bud\u017cetowymi. Czy mo\u017ce, wykrzykuj\u0105c za jednym z warszawskich stowarzysze\u0144, kt\u00f3re g\u0142osi has\u0142o: miasto jest nasze? Mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy realnie sprawiaj\u0105, \u017ce miasto jak \u017cywy organizm \u017cyje swoim rytmem. Wed\u0142ug Lefebvre\u2019a prawo do miasta to prawo do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie otwartym, takim gdzie ka\u017cdy ma r\u00f3wne prawa i mo\u017cliwo\u015bci samorealizacji.<\/p>\n\n\n\n

Gdy rozmawiamy o teorii miast, wszystko wydaje si\u0119 proste, ale praktyka pokazuje co\u015b zupe\u0142nie innego. W pierwszej kolejno\u015bci przychodzi nam zmierzy\u0107 si\u0119 z interesami poszczeg\u00f3lnych grup wp\u0142yw\u00f3w, zamiast z realnymi problemami (takimi jak smog), kt\u00f3re mo\u017cna by rozwi\u0105za\u0107 dzi\u0119ki my\u015bleniu perspektywicznemu. Nale\u017ca\u0142oby zacz\u0105\u0107 od przedefiniowania samego poj\u0119cia przestrzeni i praw do niej. Przemy\u015ble\u0107 na nowo, kto ma prawa do przestrzeni publicznej? I jak\u0105 rol\u0119 powinno odgrywa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo w kreowaniu miasta czy chocia\u017cby \u2013 wyobra\u017cenia o mie\u015bcie?<\/p>\n\n\n\n

Zapyta\u0142am dyrektora Ogrodu Botanicznego w Powsinie, Paw\u0142a Kojsa o to, jakie miasto, wed\u0142ug niego, jest najlepiej zorganizowane z punktu widzenia r\u00f3wnowagi przestrzeni miejskich i natury? Jakie miasto przeobrazi\u0142o si\u0119 na przestrzeni ostatnich lat w kierunku, kt\u00f3ry powinna obra\u0107 cho\u0107by moja rodzinna Warszawa. Odpowied\u017a by\u0142a szybka i zdecydowana \u2013 Singapur.<\/p>\n\n\n\n

Jak twierdzi Kojs, Singapur po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w latach 50. XX w. by\u0142 zanieczyszczonym do granic mo\u017cliwo\u015bci miejscem, na kt\u00f3rym odcisn\u0119\u0142a pi\u0119tno rola znacz\u0105cego portu rybackiego. Dzisiaj, kiedy przyje\u017cd\u017ca si\u0119 do Singapuru, na drodze z lotniska mija si\u0119 girlandy kwiat\u00f3w i rz\u0119dy drzew parasolowatych, nasadzonych wzd\u0142u\u017c szerokich arterii dr\u00f3g. Ka\u017cdy skrawek, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 przekszta\u0142cony czy przetransformowany w \u017cyw\u0105 materi\u0119 \u2013 ro\u015bliny i strumyczki wodne \u2013 to wszystko jest odpowiednio zagospodarowane. Bardzo cz\u0119sto mury ograniczaj\u0105ce chodniki obsadzone s\u0105 ro\u015blinami. \u015awiat Singapuru i Polski r\u00f3\u017cni nie tylko klimat, ale te\u017c spos\u00f3b my\u015blenia o przyrodzie. P\u00f3\u0142 wieku temu podej\u015bcie w\u0142adz Singapuru zmieni\u0142o si\u0119 diametralnie, a przez to zmieni\u0142o oblicze miasta. W\u0142adze wykona\u0142y dwa najwa\u017cniejsze ruchy: okre\u015bli\u0142y kierunek przemian na zgodny z nowoczesnym my\u015bleniem o zdrowym \u015brodowisku miejskim, a tak\u017ce stworzy\u0142y schemat ich wprowadzania, opieraj\u0105c si\u0119 na wzorcach dzia\u0142ania globalnych korporacji z zatrudnianiem specjalist\u00f3w, cz\u0119sto o mi\u0119dzynarodowej s\u0142awie, do realizacji projekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy zada\u0142am pytanie o to, kim powinien by\u0107 dobry planista, doktor Kojs odpowiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\u201eUrbanist\u0105 nie powinien by\u0107 in\u017cynier czy architekt. Dobry planista to humanista, kt\u00f3ry ma wizj\u0119 miasta, kt\u00f3re b\u0119dzie \u017cy\u0142o z oddechem, ale b\u0119dzie dobre dla ludzi. Miasto to organizm, kt\u00f3ry jest jak ka\u017cdy organizm zagro\u017cony wygini\u0119ciem i mo\u017ce by\u0107 skazany na wymarcie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

To stwierdzenie zmieni\u0142o nieco m\u00f3j punkt widzenia. Pod\u015bwiadomie wyczulona na zagro\u017cenie i jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cyj\u0105ca informacjami s\u0105cz\u0105cymi si\u0119 z medi\u00f3w, zacz\u0119\u0142am traktowa\u0107 miasto jako przestrze\u0144 niebezpieczn\u0105. Czy zgodnie z ostrze\u017ceniami przekazywanymi mieszka\u0144com w sezonie grzewczym  \u2013 mam zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w domu? Zrezygnowa\u0107 zim\u0105 z aktywno\u015bci? Nie ma przecie\u017c dnia bez ostrze\u017ce\u0144 o zanieczyszczonym powietrzu. Nawet w dzielnicy, w kt\u00f3rej mieszkam, na obrze\u017cach Warszawy, pod samym lasem, gdzie teoretycznie powinno by\u0107 czyste powietrze, zim\u0105 go nie ma. Dopuszczalny poziom, ustalony przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 dla py\u0142\u00f3w drobnych PM10 to 50 \u00b5g\/m3 (dobowy) i 40 \u00b5g\/m3 (\u015bredni-roczny), a dla py\u0142u PM2,5 \u2013 25 \u00b5g\/m3 (\u015bredni-roczny).<\/a><\/p>\n\n\n\n

Cytuj\u0119 strony rz\u0105dowe: \u201ePoziom dopuszczalny m\u00f3wi o tym, \u017ce jako\u015b\u0107 powietrza nie jest dobra, ale nie wywo\u0142uje ci\u0119\u017ckich skutk\u00f3w dla ludzkiego zdrowia. Poziom informowania ustalony na 200 \u00b5g\/m3, oznacza, \u017ce jest \u017ale i trzeba ograniczy\u0107 aktywno\u015bci na powietrzu, bo norma przekroczona jest czterokrotnie.\u201d<\/p>\n\n\n\n

W trakcie moich poszukiwa\u0144 postanowi\u0142am porozmawia\u0107 ze specjalistami \u2013 lekarzami, kt\u00f3rzy mog\u0105 mie\u0107 najwi\u0119kszy kontakt z  ofiarami smogu.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 us\u0142ysza\u0142am podczas rozmowy z prof. Rafa\u0142em Krenke by\u0142o to, \u017ce jako spo\u0142ecze\u0144stwo nie wiemy i nie chcemy wiedzie\u0107, jak zanieczyszczenia powietrza s\u0105 gro\u017ane, chocia\u017c a\u017c 10% przypadk\u00f3w przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc jest wywo\u0142ywane przez czynniki \u015brodowiskowe, takie jak smog. Ma\u0142e cz\u0105stki zanieczyszczenia powietrza wnikaj\u0105 do krwiobiegu, wnikaj\u0105 w serce. Smog jest czynnikiem podra\u017cniaj\u0105cym, zw\u0142aszcza u najm\u0142odszych os\u00f3b, cierpi\u0105cych z powodu astmy. Zim\u0105, kiedy smog wisi w powietrzu, przybywa 20-30% chorych. R\u00f3wnocze\u015bnie us\u0142ysza\u0142am po raz pierwszy z ust eksperta stwierdzenie \u2013 nie wiemy dok\u0142adnie, ile jest bezpo\u015brednich ofiar smogu. Cz\u0105stki py\u0142u w kom\u00f3rkach s\u0105 takie same u ofiar smogu i u palaczy.<\/p>\n\n\n\n

Jeden z najcz\u0119\u015bciej cytowanych lekarzy, wypowiadaj\u0105cych si\u0119 na temat smogu \u2013 dr hab. Henryk Mazurek m\u00f3wi, \u017ce szkodzi nam ka\u017cda ilo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144. G\u0142os dr. Mazurka jest o tyle wa\u017cny, \u017ce na co dzie\u0144 prowadzi on Klinik\u0119 Pneumonologii i Mukowiscydozy Instytutu Gru\u017alicy i Chor\u00f3b P\u0142uc w Rabce-Zdroju \u2013 mie\u015bcie, kt\u00f3re kojarzy si\u0119 przede wszystkim z uzdrowiskiem. Tymczasem okazuje si\u0119, \u017ce wyst\u0119puje tam ogromny problem z jako\u015bci\u0105 powietrza. Tak du\u017cy, \u017ce do tej pory zachowawcze dot\u0105d w\u0142adze przyzna\u0142y, \u017ce problem istnieje. Cytuj\u0119 za \u201eGazet\u0105 Wyborcz\u0105\u201d:<\/p>\n\n\n\n

\u201eG\u0142\u00f3wny Inspektorat Ochrony \u015arodowiska przedstawi\u0142 w\u0142a\u015bnie wynik pomiar\u00f3w zanieczyszczenia powietrza w Rabce-Zdroju. Wynika z nich, \u017ce uzdrowisko ma gigantyczny problem ze st\u0119\u017ceniami benzopirenu. Jego \u015brednioroczny poziom wyni\u00f3s\u0142 8 nanogram\u00f3w na metr sze\u015bcienny, czyli 800 proc. normy! Norma bowiem \u015brednioroczna wg. \u015awiatowej Organizacji Zdrowia wynosi 1 nanogram na metr sze\u015bcienny. Oznacza to, \u017ce w ci\u0105gu roku, w kolejnych miesi\u0105cach i dniach st\u0119\u017cenie BaP nie powinno przekracza\u0107 1 nanograma.<\/p>\n\n\n\n

W Rabce-Zdroju w styczniu 2017 r. BaP osi\u0105ga\u0142 poziom 35,21 nanogram\u00f3w na metr sze\u015bcienny! W ci\u0105gu ca\u0142ego roku poziom BaP wy\u017cszy ni\u017c 1 nanogram wyst\u0119powa\u0142 w uzdrowisku przez 226 dni. Ka\u017cdego dnia od stycznia do kwietnia, przez 14 dni w maju, 20 dni we wrze\u015bniu i ka\u017cdego dnia od pa\u017adziernika do grudnia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Podczas rozmowy dr Mazurek podkre\u015bli\u0142, \u017ce przy takim stopniu zanieczyszczenia powietrza najbardziej nara\u017cone s\u0105 dzieci, a zw\u0142aszcza te z przewlek\u0142ymi chorobami uk\u0142adu oddechowego. Zaczynaj\u0105 kaszle\u0107, zwi\u0119ksza si\u0119 ich podatno\u015b\u0107 na infekcje. Niestety, wszyscy musimy oddycha\u0107 i oddychamy takim powietrzem, jakie mamy w najbli\u017cszym otoczeniu. Warto jednak sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce smog nie jest nowym odkryciem i towarzyszy nam od tysi\u0119cy lat pocz\u0105wszy od czas\u00f3w cz\u0142owieka pierwotnego i palenia ognisk w pieczarach. Problem jednak zacz\u0105\u0142 by\u0107 odczuwalny w XIX wieku w zwi\u0105zku z rozwojem przemys\u0142u. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku g\u0142o\u015bny by\u0142 problem smogu londy\u0144skiego. Od 5 do 9 grudnia 1952 r. naliczono ponad cztery tysi\u0105ce zgon\u00f3w wywo\u0142anych powietrzem ska\u017conym gazami i py\u0142em wyemitowanym, a sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Londynu trafi\u0142o do szpitali z objawami ci\u0119\u017ckiej niewydolno\u015bci oddechowej.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 rozmowy zamieszcz\u0119 w kolejnych wpisach. M\u00f3j interlokutor wyja\u015bni\u0142 niezwykle szczeg\u00f3\u0142owo skal\u0119 zagro\u017ce\u0144. Szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3re rzadko s\u0105 u\u015bwiadamiane. Skupiamy si\u0119 przecie\u017c na najg\u0142o\u015bniejszych bohaterach sensacyjnych news\u00f3w, zapominaj\u0105c czy ignoruj\u0105c ca\u0142\u0105 rzesz innych niebezpiecze\u0144stw, kt\u00f3re sami wywo\u0142ujemy.<\/p>\n\n\n\n

Dr Mazurek podczas rozmowy i rozwa\u017ca\u0144 na temat, jak mo\u017cemy si\u0119 chroni\u0107, nie wspomnia\u0142 o najwa\u017cniejszej kwestii, kt\u00f3ra mnie interesowa\u0142a \u2013 czy ro\u015bliny mog\u0105 nam pom\u00f3c. Jak przekszta\u0142ci\u0107 krajobraz miejski by zmniejszy\u0107 zagro\u017cenie. Us\u0142ysza\u0142am, \u017ce gdyby ro\u015bliny potrafi\u0142y filtrowa\u0107 efektywnie powietrze, same nie by\u0142yby pokryte py\u0142em w strefach zanieczyszczonych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wcze\u015bniejsze posty z projektu o smogu, kt\u00f3ry realizowa\u0142am my\u015bl\u0105 o pokazaniu zagro\u017ce\u0144, jakie niesie za sob\u0105 smog wraz z pr\u00f3bami zr\u00f3wnowa\u017cenia ich upraw\u0105 ro\u015blin w naszym najbli\u017cszym otoczeniu s\u0105 dost\u0119pne tu<\/a>: https:\/\/nowa.wardakaszuba.com\/category\/smog\/<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wzajemno\u015bci \/ Krajobraz miejski jako interwencja wobec ska\u017cenia \u015brodowiska Pozew grupowy w sprawie smogu w Polsce W ci\u0105gu kilku ostatnich tygodni w \u015bwiecie dzia\u0142aczy anty-smogowych zawrza\u0142o. Z jednej strony sukces: Gra\u017cyna Wolszczak, aktorka, jako pierwsza w historii wygra\u0142a z pa\u0144stwem proces o smog. Wed\u0142ug s\u0105du swobody i prawa pani Gra\u017cyny Wolszczak by\u0142y ograniczane z powodu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":423,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":425,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422\/revisions\/425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/media\/423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sztukasmaku.com\/art\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}